TRAMP “ERMƏNİ SOYQIRIMI”NI TANIYACAQMI? –Konqresin hər iki palatasında Türkiyə əleyhinə qətnamə hazırlanır


TRAMP “ERMƏNİ SOYQIRIMI”NI TANIYACAQMI? –Konqresin hər iki palatasında Türkiyə əleyhinə qətnamə hazırlanır

Brayant Harris

“Əl-Monitor”, 23.04.2019

Türkiyə Vaşinqtonla ikitərəfli əlaqələrini kəskinləşdirməyə davam edərkən, erməni-Amerika hüquq müdafiə təşkilatları ABŞ-ın, nəhayət, “Birinci Dünya müharibəsi dövründə 1 milyondan çox xristian-erməninin soyqırımı”nı qəbul edəcəyinə ümid edir.

Nümayəndələr Palatası və Senatda 100-dən çox qanunverici, keçmiş səylərə uyğun olaraq, aprel ayının başlanğıcından etibarən “soyqırımı”nı tanıyan qanun layihəsini imzalayıb. Yevangelist bazanın dəstəklədiyi prezident Donald Trampın 24 Aprel qırğınının ildönümü ilə bağlı bəyanat verəcəyi gözlənilir.

Amerika-Erməni Milli Komitəsinin icraçı direktoru Aram Hamparyan qanunvericilərin budəfəki səyləri ilə Ankaranın “erməni soyqırımı”nı inkar etməsinin çətin olacağı qənaətindədir.

Ən azı iki digər hüquq müdafiəçi qrup – Amerika Erməni Məclisi və “Xristianların Müdafiəsi” – Konqresin keçmişdə qətnamə qəbul etmə səyini lobbiləşdirib.

Vaşinqtondakı Türkiyəyönlü lobbistlər uzun müddətdir ki, belə bir addıma qarşı çıxır, ikitərəfli əlaqələrin zəhərlənəcəyini xəbərdar edirlər.

Amerika-Türk Koalisiyasının saytında deyilir: “Erməni diasporunun soyqırımı iddiası 1915-ci ildə Osmanlı erməniləri ilə Osmanlı müsəlmanları arasındakı icmalararası qarşıdurmanın birtərəfli qiymətləndirilməsidir; bu, Türkiyə və Ermənistanın yaxınlaşmasına zəmanət vermir”.

Türkiyə müharibə dövrünün ölümlərini soyqırımı kimi qəbul etmir və ABŞ-ın soyqırımı bəyanatı verdiyi təqdirdə, Birləşmiş Ştatlar-Türkiyə münasibətlərinin daha da pisləşəcəyini açıq şəkildə bildirir.

Fransa prezidenti Emmanuel Makron aprelin 24-nü “erməni soyqırımı” milli günü elan edib. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan onu ittiham edərək Fransanın müstəmləkə dövründə baş verən zülmlərə görə məsuliyyət daşımalı olduğunu söyləyib.

Xarici Əlaqələr Komitəsinin demokrat senatoru Bob Menendes aprelin əvvəlində Senata qeyri-icbari qətnamə təqdim edib. Konqresin Kəşfiyyat Komitəsinin sədri Adam Şiff Nümayəndələr Palatasında oxşar təşəbbüs göstərib.

Senatın qanun layihəsi 15 ikipartiyalı dəstəkçi tapıb, digər 89 qanunverici Nümayəndələr Palatasının qətnaməsi altına imza atıb. 2020-ci ilin bəzi prezidentliyə namizədləri də, əvvəlki illərdə olduğu kimi, qanun layihələrini imzalayıblar.

Elizabet Uorren, Kamala Harris senator Menendesin qətnaməsinin həmmüəllifləridir. Tulsi Qabbard və Set Moulton – bu həftə prezidentlik kampaniyasına qoşulacaqlarını elan edən qanunvericilər Nümayəndələr Palatasının qətnaməsini imzalayıblar. Başqa bir namizəd – Erik Svauell 2017-ci ildə Nümayəndələr Palatasının qətnaməsinə imza atmışdı, lakin bu il hələ bunu etməyib.

Prezident Barak Obama senator olaraq seçki kampaniyasında erməni soyqırımını tanımağı vəd etmişdi, lakin vəzifədə olduğu müddətdə heç vaxt vədini yerinə yetirmədi.

100 qanunverici Trampı 2018-ci ildə soyqırımını tanımağı xahiş edən məktubu imzalasa da, Tramp bunun yerinə keçən il 24 Aprel bəyanatında “20-ci əsrin tarixində ən pis kütləvi qırğınlardan biri” ifadəsini işlədib.

Hamparyan Konqresin gələn həftə tətildən döndüyü zaman daha bir neçə qanunvericinin qətnaməni imzalayacağını gözləyir.

Onlardan biri – demokrat Aleksandriya Okasio-Kortesdir, onun sözçüsü bu gün “əl-Monitor”a bunu bildirib. Kortesin əsas rəqibi Co Krouli də “erməni soyqırımı”nı tanıma təşəbbüskarı idi.

Konqres sonuncu dəfə oxşar qanun layihəsini 2014-cü ildə irəli sürüb. Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsi həmin il layihəni bəyənmişdi. Nümayəndələr Palatasının Xarici Əlaqələr Komitəsi də 2010-cu ildə oxşar layihə irəli sürüb, lakin qərar qəbul edilməyib.

Hamparyan bunu son illər Türkiyənin lobbiçilik səylərinin irəliləməsi ilə əlaqələndirir.

“Əgər Türkiyənin intiqam təhdidi olmasa, nümayəndələr Palatası və Senatda layihə keçəcək, – Hamparyan “əl-Monitor”a bildirib. – Prezident özü də erməni soyqırımını tanıyacaq”.

Tramp administrasiyası bu yaxınlarda ABŞ-ın kürd müttəfiqləri üçün Suriyanın şimal-şərqində təklif olunan təhlükəsiz zona yaradılmasına türklərin güclü etirazlara baxmayaraq, ABŞ-Türkiyə münasibətini xilas etməyə çalışıb. Ancaq əlaqələrdəki bir sıra digər qıcıqlandırıcılar, xüsusilə də Ankaranın ABŞ-ın sanksiyalarına səbəb ola biləcək rus raket əleyhinə müdafiə sistemini satın alması niyyəti davam edir.

Hamparyan deyib: “Türkiyə “erməni soyqırımı”nı tanıyan Rusiyadan “S-400” raketlərinin alınması prosesindədir. Bu, yalnız qorxunc təhdidlərdir, ABŞ siyasətçiləri isə qorxaqlıqdan mühüm əks-addımı ata bilmir”.

Tərcümə: Strateq.az

Açar sözlər
Rəcəb Tayyib Ərdoğan , Emmanuel Makron , Donald Tramp , Barak Obama , Adam Şiff , Co Krouli , Xarici Əlaqələr Komitəsi , Amerika Erməni Məclis , Türkiyə , Abş , Fransa , Rusiya , Ankara , Vaşinqton , Ermənistan , Suriyan
Siyasət xəbərləri
Məhkəmə-hüquq sistemində islahatlar dərinləşdirilir - Fərman

Məhkəmə-hüquq sistemində islahatlar dərinləşdirilir - Fərman

26-04-2019 15:10 - Femida.az - Siyasət
Ali Məhkəməyə və Məhkəmə-Hüquq Şurasına tövsiyə edilir və Ədliyyə Nazirliyinə tapşırılır ki, aşağıdakı məsələlərə dair normativ hüquqi aktların layihələrini hazırlayıb iki ay müddətində Azərbaycan Prezidentinə təqdim etsinlər:- sahibkarların məhkəməyə müraciət imkanlarının asanlaşdırılması və sahibkarlıqla bağlı mübahisələrə müvafiq sahədə daha dərin hüquqi bilik və təcrübəsi olan hakimlər tərəfindən baxılmasını təmin etmək məqsədilə vergi və gömrük ödənişləri, məcburi dövlət sosial sığorta haqlarının ödənilməsi ilə bağlı yaranan mübahisələrə, habelə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə əlaqədar digər məsələlərə dair işlər üzrə ixtisaslaşmış məhkəmənin yaradılması;- məhkəmələrin hüquqi məsələlərin həllinə yanaşmasının sabitliyini və normativ hüquqi aktların tətbiqi ilə bağlı hüquqi mövqeyinin proqnozlaşdırılan olmasını təmin etmək məqsədilə Ali Məhkəmənin vahid məhkəmə təcrübəsi formalaşdırmaq vəzifəsinin və həmin vəzifənin icra olunması mexanizminin təsbit edilməsi;- hakimlərin müstəqilliyini təmin etmək məqsədilə məhkəmələrin fəaliyyətinə müdaxilənin qarşısının alınması mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və belə müdaxiləyə görə məsuliyyətin artırılması;- hakimlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi məqsədilə onların maddi təminatının əhəmiyyətli dərəcədə artırılması;- məhkəmələrdə baxılan işlər üzrə ödənilən dövlət rüsumunun dərəcələrinin verilən iddiaların qiymətinə müvafiq olaraq diferensiasiya edilməsi;- məhkəmələrdə baxılan işlər üzrə ödənilən dövlət rüsumunun müəyyən hissəsinin məhkəmə aparatları işçilərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsinə və məhkəmələrin maddi-texniki bazasının möhkəmləndirilməsinə yönəldilməsi;- məhkəmə icraatının obyektivliyini daha dolğun şəkildə təmin etmək üçün bütün məhkəmə iclaslarının fasiləsiz audioyazısının aparılması və protokolun məhkəmə iclasının audioyazısına uyğun tərtibi tələbinin müəyyən edilməsi;- mülki işlər, habelə inzibati xətalara, iqtisadi və inzibati mübahisələrə dair işlər üzrə məhkəmə ekspertizasının keçirilməsi və ekspert rəyinin verilməsi müddətlərinin dəqiqləşdirilməsi, məhkəmə prosesi tərəflərinin ekspertiza təyin edilməsi ilə bağlı hüquqlarının genişləndirilməsi.
Strateq.az digər xəbərlər